Doorbraak naar het zuiden

Het is duidelijk waarom Patton nooit erelid is geworden van de Bond tegen Vloeken. Hij was uit geheel ander hout gesneden dan gentlemen militairen als Montgomery - de aristocratische Engelse bevelhebber van het Tweede Leger.

Maar het citaat geeft vooral de afwijkende benadering van oorlogvoeren van Patton weer. Waar Montgomery en anderen pas tot de aanval overgingen als de stellingen waren betrokken en er sprake van een overmacht was, wilde Patton er direct op af. "Ons basisplan is op te rukken en te blijven oprukken. Maakt niet uit of we daarvoor om, over of dwars door de vijand heen moeten. Hoe meer druk we erop zetten, des te meer Duitsers we afmaken. Hoe meer dode Duitsers, des te minder doden bij ons. Harder drukken betekent minder slachtoffers. Ik wil dat je dat goed onthoudt.'

Pattons ideeën kregen beslag in Operatie Cobra die een doorbraak naar het zuiden beoogde. Toen de tanks eenmaal rolden en na zware gevechten Marigny en Coutances, iets ten westen van St. Lo, veroverden, lag de weg naar het zuiden open.

Ook maar Gewone jongens

De oude kaart van La Voie de la Liberté geeft aan dat er bij Marigny een groot oorlogskerkhof ligt. Dat is er nog steeds. Er liggen echter niet meer geallieerde soldaten, zoals net na de oorlog, maar Duitse, die in de loop der jaren van allerlei kleine kerkhoven en talloze veldgraven hier naartoe zijn gebracht. Ruim 11.000 liggen er nu.

Uiteraard is het een veel meer ingetogen begraafplaats dan de kerkhoven van de geallieerden. Maar de hoge wallen die het kerkhof oorspronkelijk van de buitenwereld afschermden zijn verdwenen. Vanuit vredestijdperspectief waren ook de Duitsers maar gewone jongens die een rouwende moeder achterlieten.

Ik keer terug naar de route en volg de mijlpaatjes richting Avranches. Toen de Amerikanen hier in juli oprukten, was het weer vaak zo slecht dat luchtondersteuning niet mogelijk was. Ik heb alleen maar zon en warmte. Het is hier op de bochtige en heuvelachtige wegen dan ook heerlijk tuffen op de Harley, ook al ruikt elke vierkante meter naar dood en verderf.

Vijf keer zo snel als Montgomery

Aan het eind van de middag bereik ik Avranches, dat vlakbij Mont Saint Michel in de zuidwest punt van Normandië ligt. Patton veroverde deze mooie kleine stad eind juli 1944. In 26 dagen had het Derde Leger daarmee een afstand van 80 km overbrugd, vijf keer zoveel als het Tweede Leger van Montgomery in 55 dagen voor elkaar kreeg. Met de verovering van de brug over de Sélune, even buiten de stad in Pontaubault, werd een beslissende stap in de bevrijding van Normandië en Bretagne gerealiseerd. Een kleine gedenkplaat op de stenen brug, waarover 100.000 soldaten van Patton passeerden, herinnert eraan.